• تلفن تماس : 33123-031

ساختار مو (همه چیز راجع به ساختمان مو)

ساختار مو (همه چیز راجع به ساختمان مو)

ساختار مو (همه چیز راجع به ساختمان مو) 1080 1080

ساختار مو یا ساختمان مو یک سیستم پیچیده اما یکپارچه است که همانند سایر بخش‌های بدن اهمیت ویژه‌ای دارد. موهای سر وظیفه عایق سرمایی و حفاظت از پوست سر را بر عهده دارند اما مهم‌ترین ویژگی آن‌ها تاثیر بر چهره و زیبایی افراد است که امروزه بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد. برای داشتن موهای سالم و مراقبت بهتر از آن‌ها، آگاهی از ساختمان یا ساختار مو می‌تواند تاثیر زیادی داشته باشد. به همین دلیل سعی کرده‌ایم در این مطلب، اطلاعات جامع و کاملی راجع به ساختمان مو به شما ارائه کنیم.

همه چیز راجع به ساختار مو (ساختمان مو)

 

اهمیت مو از منظر روان‌شناختی

بخش‌های یک تارمو (ساختمان تارهای مو)

در ساختمان مو برای هر یک از تارهای مو می‌توان 3 بخش در نظر گرفت:

قسمتی از مو که از پوست خارج شده است را محور مو، ساقه مو یا شفت (hair shaft) و قسمتی از مو که زیر پوست قرار دارد و دیده نمی‌شود را ریشه می‌نامند. ریشه مو قسمت زنده مو است اما ساقه مو فاقد سلول‌های زنده است. همچنین مسیر لوله مانندی که ریشه مو در آن رشد می‌کند، به نام فولیکول مو (follicle) شناخته می‌شود. هر فولیکول مو حدودا 20 بار در طول عمر خود توانایی موسازی دارد. با افزایش سن تعداد فولیکول‌هایی که توانایی موسازی دارند کاهش می‌یابد.

قسمت انتهایی فولیکول مو پیاز مو (hair bulb) قرار دارد. حجم پیاز مو قطر یا ضخامت تارمو را مشخص می‌کند. موهای بلوند و روشن معمولا نازک‌تر از موی قهوه‌ای و مشکی است. قطر مو به‌طور متوسط 0.2 تا 0.5 میلی‌متر است. در نوزادان و افراد مسن قطر مو نسبت به سایر افراد کمتر است.

ساختمان تارهای مو

تارهای مو سه لایه اصلی دارند:

لایه داخلی : این لایه به مدولا یا مغز مو (medulla) شناخته می‌شود. این لایه فقط در موهای ضخیم (Terminal Hair) وجود دارد و موهای نازک و کرکی فاقد مدولا هستند. افرادی که ذاتا دارای موی بلوند یا نازک هستند نیز این لایه را در تارهای موی خود ندارند. این لایه نور را منعکس می‌کند و باعث می‌شود رنگ مو در زیر نور آفتاب نسبت به وقتی که فرد در سایه قرار گرفته است متفاوت باشد.

لایه میانی : این لایه بخش اصلی مو را تشکیل می‌دهد که شامل سلول‌های مرده، زنجیره‌های کراتینی و رنگدانه‌ها است و به نام پوسته مو، قشر یا کورتکس (cortex) نیز شناخته می‌شود. این لایه علاوه بر تعیین استحکام، ضخامت، حالت کشسانی (انعطاف‌پذیری) و بافت مو، به دلیل وجود رنگدانه‌های ملانین، رنگ تارهای مو را نیز مشخص می‌کند. هرچه مقدار ملانین بیشتر باشد رنگ مو تیره‌تر خواهد شد.

لایه خارجی : این لایه ساختاری همانند فلس یا پولک‌های ماهی دارد و به نام لایه کوتیکول (cuticle) نیز شناخته می‌شود. در این ساختار، هر سلول قسمتی از سلول مجاور خود را نیز می‌پوشاند و به همین دلیل موها نفوذپذیر و قابل رنگ کردن هستند. انعطاف‌پذیری تارهای مو در هنگام پیچاندن نیز به دلیل همین ساختار فلسی مانند است.

نقش اصلی لایه کوتیکول حفظ رطوبت تارهای مو است و به صورت یک پوشش نازک و بی‌رنگ، از بخش‌های داخلی مو در مقابل عوامل مخرب محیطی محافظت می‌کند. اگر این لایه سالم باشد نور را به‌خوبی منعکس می‌کند و سبب درخشش مو می‌شود.

چنانچه کوتیکول دچار آسیب شود، لایه میانی یا کورتکس بدون محافظ باقی می‌ماند و در اثر از دست دادن رطوبت خود احتمال بروز عوارضی چون موخوره و گره‌خوردگی موها وجود دارد. همچنین تارهای مو کدر به نظر می‌رسند و به‌راحتی دچار الکتریسیته ساکن می‌شوند. عواملی مثل آلاینده ها، مواد شوینده شیمیایی، رنگ کردن و شانه زدن‌های مکرر و استفاده زیاد از وسایل حرارتی مثل سشوار و اتوی مو می‌تواند به این لایه آسیب بزند.

دستورالعمل‌های خانگی برای درمان خشکی مو

 چرخه رشد موها

اولین تارهای مو از چه زمانی رشد می‌کنند؟

اولین نشانه‌های رشد مو در دوران جنینی هر فرد ظاهر می‌شود. اگر به طور دقیق‌تر بخواهیم بگوییم، در هفته یازدهم یا به عبارتی ماه سوم بارداری فولیکول‌های موی جنین شکل گرفته و شروع به رشد می‌کنند و با ادامه روند رشد جنین خط‌ موهای موجود در جنین شکل می‌گیرد به‌طوری‌که در هفته 22ام، مژه‌ها و ابروهای جنین کاملا مشخص خواهند شد.

چرخه رشد و ریزش مو به چه صورت است؟

موها برای رشد خود یک دوره رشد تا استراحت را سپری می‌کنند و بعد از آن می‌ریزند و به جای آن‌ها موهای جدید رشد می‌کنند و به همین صورت چرخه ادامه پیدا می‌کند. برای چرخه یا سیکل رشد مو می‌توان 3 مرحله در نظر گرفت:

  • آناژن (Anagen)/ مرحله رشد: این دوره معمولا بین 2 تا 8 سال طول می‌کشد. هرچه دوران رشد مو طولانی‌تر باشد، مو بلندتر می‌شود. در افرادی که مو از حدی بلندتر نمی‌شود یا سرعت رشد موها کند است یا به دلیل کوتاه بودن دوره رشد موها در آنان است. در هر زمان 80 تا 87 درصد موها در این مرحله هستند.
  • کاتاژن (Catagen)/ مرحله انتقال یا پسرفت: دوره کوتاه 2-4 هفته‌ای کاتاژن، مرحله انتقال از مرحله 1 به مرحله 3 است. در طی این دوره رشد موها کند می‌شود و فولیکول مو به تدریج کوچک و چروک می‌شود. حدود یک درصد موها در این مرحله هستند.
  • تلوژن (Telogen)-مرحله استراحت: این دوره معمولا 3 تا 4 ماه طول می‌کشد و موها کاملا در حالت خواب هستند. یعنی رشد مو به طور کامل متوقف شده و موها از فولیکول مو جدا می‌شوند. 12 درصد موها در این مرحله هستند.

بعد از طی دوره استراحت موها شروع به ریزش می‌کند و موی جدید در کنار یا همان محل قبلی شروع به رشد کرده و سیکل رشد بعدی شروع می‌شود. در سیکل‌های طبیعی رشد مو، موها زمانی شروع به ریزش می‌کنند که موهای جدید شروع به رشد کرده باشند.

طول دوره هر یک از مراحل چرخه عمر مو به ژن و سن افراد بستگی دارد و ممکن است با افزایش سن طول دوره رشد مو در افراد کاهش پیدا کند.

دلیل ریزش موی خود را بیابید

چه تعداد ریزش مو در روز طبیعی است؟

در چرخه رشد و ریزش طبیعی، به طور میانگین روزانه 50 تا 100 تارمو در مرحله تلوژن یا استراحت خود قرار دارند. به‌طور کلی در هر زمان کمتر از 15% موها در مرحله استراحت است و بعد از گذشت 3 تا 4 ماه این موها می‌ریزند و موهای جدید رشد می‌کنند. در افرادی که با مشکل ریزش مو مواجه‌اند، تعداد ریزش تارهای مو بیشتر از حد متوسط است و سرعت رشد موها جدید نیز بسیار کمتر حد معمول است. شایع‌ترین علت ریزش موی سر در آقایان و خانم‌ها هورمونی-ژنتیکی یا آندروژنتیک (Androgenetic alopecia) است.

شایعات و حقایق در مورد ریزش مو

عمر تارهای مو

عمر تارهای مو بستگی به محل رویش مو دارد، موهای سر و ریش حدود دو تا شش سال عمر می‌کنند ولی مژه‌ها تنها بین 6 تا 8 هفته عمر دارند.

تعداد تارهای مو (تراکم مو)

میانگین تعداد تارمو روی سر افراد چیزی در حدود 85000 تا 150000 است. تعداد مو در افرادی که که موی روشنی دارند نسبت به دیگران بیشتر است و در افرادی که موی قرمزی دارند معمولا این تعداد نسبت به سایر نژادها کم‌تر است.

سرعت رشد مو

میزان رشد مو به‌طور میانگین 0.1 تا 0.4 میلی‌متر در روز و 0.6 تا 1.5 سانتی‌متر در ماه و 12 تا 20 سانتی‌متر در سال است. عواملی مثل ساعات شبانه‌روز، فصول سال و قد موها می‌تواند بر سرعت رشد مو تاثیر بگذارد. سرعت رشد مو در روزها بیشتر از شب‌هاست. همچنین موها در فصول گرم سال مثل بهار و تابستان به دلیل تابش نور خورشید بیشتر از فصل‌های سرد رشد دارند. در موهای کوتاه نیز رشد مو بیشتر از موهای بلند است.

هر فرد بیشترین رشد موهای خود را در بازه سنی 15 تا 30 سالگی تجربه می‌کند.

همه چیز راجع به ساختار مو (ساختمان مو)رنگ مو در کدام قسمت از ساختار مو مشخص می‌شود؟

رنگ طبیعی موها یکی از مهم‌ترین ویژگی های ساختمان مو به‌شمار می‌آید. این ویژگی به علت وجود رنگدانه‌های طبیعی به نام ملانین است. کیفیت و کمیت ملانین رنگ مو را مشخص می‌کند.

به طور کلی دو نوع ملانین وجود دارد: یوملانین و فئوملانین. در موهای بلوند، خرمایی و قرمز رنگ ملانین از نوع فئوملانین و در موهای قهوه‌ای و مشکی از نوع یوملانین است. ملانین در حالت خالص قهوه‌ای رنگ است ولی با قرارگرفتن درون سلول‌های مو به رنگ‌های مختلفی دیده می‌شود. در موهای مشکی سلول‌های رنگدانه‌ساز در ریشه مو به صورت توپک‌های یک‌دست و توپر به نام ملانوزوم وارد سلول‌های دیگر مو می‌شوند. در افرادی که موی روشن دارند این ملانوزوم‌ها به صورت کامل پر نمی‌شوند و به همان صورت نیمه‌پر وارد سلول‌های مو می‌شوند. هرچه ملانوزوم‌ها پرتر و تعداد آن‌ها بیشتر باشد، رنگ مو تیره‌تر خواهد بود.

از سن بلوغ تا قبل از 35سالگی موها در تیره‌ترین حالت خود هستند. پیگمنت‌هایی که مسئول رنگ مو‌ هستند در شرایط طبیعی (بدون داشتن زمینه ارثی و اثرات محیطی) معمولا 35 سال دوام می‌آورند و پس از آن مو شروع به سفید شدن می‌کند. نکته جالب اینکه اگر مو دارای لایه مدولا باشد با ازدست‌ دادن رنگدانه‌های خود سفیدتر از حالتی‌ که لایه مدولا را ندارد دیده می‌شود. اگر لایه مدولا در ساختار مو نباشد مو به رنگ زردتر دیده می‌شود.

جنس و ضخامت مو

از نظر نوع ضخامت، موها را می‌توان به سه دسته کلی تقسیم کرد:

1- موهای لانوگو (Lanugo): موی نازک و کرک مانندی که از پنجمین ماه بارداری بدن جنین را می‌پوشاند و در اواخر بارداری یا کمی بعد از تولد می‌ریزد.

2- موهای کرک مانند (vellus): موهای کرکی به موهای بسیار ریز، نرم و نازکی گفته می‌شود که فاقد مدولا هستند. این موها حداکثر تا دو سانتی‌متر رشد می‌کنند؛ مثل موی پیشانی.

3- موهای اصلی (Terminal) : موهای اصلی در واقع همان موهای سر، ابرو و مژه هر انسان است که نسبت به موهای کرک ضخامت و رشد بیشتری دارد. در دوران بلوغ به دلیل تغییرات هورمونی در بدن، بعضی از موهای کرک به موهای اصلی تبدیل می‌شوند و بالعکس با افزایش سن بعضی از موهای اصلی سست شده و به موی کرکی تبدیل خواهد شد.

متوسط قطر تارهای مو چقدر است؟

ضخامت یا قطر تارهای مو به عواملی چون نژاد، سن و جنسیت بستگی دارد. قطر موهای نازک معمولا کمتر از 60 میکرون، موهای متوسط بین 60 تا 80 میکرون و موهای ضخیم بیش از 80 میکرون است. به طور متوسط قطر تارهای مو یا ضخامت مو تقریبا 0.08 میلی‌متر است.

مواد و عناصر تشکیل‌دهنده مو

90 درصد مواد تشکیل دهنده مو، یک نوع پروتئین به نا آلفا-کراتین است که یک پلیمر بیولوژیکی از مجموعه‌ای از آمینواسیدها است و حکم استخوان‌بندی مو را دارد. این نوع کراتین از لحاظ ساختار شیمایی با کراتین سازنده پوست و ناخن کمی متفاوت است.

عناصر و ترکیبات مو:

کربن (49 درصد)، هیدورژن (6 درصد)، اکسیژن (22 درصد)،گوگرد یا سولفور (4 درصد)، ازت(17 درصد) و سایر عناصر مثل مواد معدنی، فسفر، سدیم، کلسیم، آهن، پتاس، مس، منگنز و اسید آمینه به مقدار کم و در حدود 1 درصد است.

 رژیم و ریزش مو : تاثیر کمبود مواد مغذی و استفاده از مکمل‌های دارویی


🌏    «جهان قلمرو زیبایی توست»   🌏

کانال تلگرام شرکت آرایشی و بهداشتی موبا

صفحه اینستاگرام شرکت آرایشی و بهداشتی موبا

🌐 صفحه اصلی موبا 🌐

☎️ برای مشاوره تلفنی با کارشناسان موبا هم‌اکنون اقدام کنید:

۰۳۱-۳۳۱۲۳

ساعات کار:

همه روزه حتی روزهای تعطیل

از ساعت ۹:۰۰ صبح الی ۲۴:۰۰


به این مطلب امتیاز دهید.               



برای کسـب اطـلاعات بیشـتر
شماره تماس خود را ثبت کنید